Lajme - Ambasada e Republikës së Bullgarisë në Republikën e Shqipërisë

Më 14 nëntor 2025, në Ambasadën e Republikës së Bullgarisë në Tiranë u zhvillua konferenca e dytë shkencore ndërkombëtare kushtuar 155-vjetorit të krijimit të Ekzarkisë Bullgare dhe 80-vjetorit të shpalljes së Kishës Ortodokse Bullgare si autoqefale. Forumi u organizua nga Universiteti i Bibliotekonomisë dhe Teknologjive të Informacionit (UniBIT), me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës të Republikës së Bullgarisë dhe në partneritet me Ambasadën në Tiranë.

Hapja e konferencës ishte solemne në praninë e studiuesve, diplomatëve, personaliteteve publike, përfaqësuesve të diasporës bullgare dhe komunitetit akademik shqiptar. Ambasadori i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Republikës së Bullgarisë në Shqipëri, Z. Ivajllo Kirov, theksoi në fjalim rëndësinë e Ekzarkisë Bullgare për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe traditës shpirtërore të komuniteteve bullgare jashtë atdheut. Ai vuri në dukje se iniciativa të tilla kulturore dhe shkencore janë ura ndërmjet kulturave dhe dëshmi e pranisë së qëndrueshme bullgare në Ballkan.

Në emër të UniBIT-it, profesori dhe doktori i shkencave ekonomike Stojan Dençev, kryetar i Bordit të universitetit, nënvizoi angazhimin e komunitetit akademik ndaj ruajtjes dhe studimit të kujtesës historike bullgare, duke theksuar rëndësinë e Ekzarkisë Bullgare jo vetëm si institucion kishtar, por edhe si institucion kulturor e kombëtar me ndikim të thellë në formimin e identitetit bullgar. Prof. Dençev theksoi se UniBIT-i e konsideron pjesëmarrjen në iniciativa të tilla si pjesë të misionit të vet për zhvillimin e dialogut akademik me komunitetet bullgare jashtë vendit dhe ndërtimin e bashkëpunimit të qëndrueshëm me institucionet që ndajnë këtë vizion.

Programi shkencor përfshinte ligjërata të studiuesve të UniBIT-it dhe studiuesve shqiptarë, të cilët paraqitën analiza të reja dhe materiale arkivore të lidhura me veprimtarinë e Ekzarkisë Bullgare në Ballkan gjatë shekujve XIX dhe XX. Moderatore e konferencës ishte prof. dr. Vanja Dobreva, ndërsa ndër pjesëmarrësit ishin prof. dr. Borjana Buzhashka, prof. dr. Vencisllav Velev dhe studiues të tjerë të shquar në fushën e historisë, kulturës dhe studimeve kishtare.

Vëmendje e veçantë iu kushtua ekspozitës “155 vjet Ekzarkia Bullgare”, e paraqitur nga prof. dr. Borjana Buzhashka – drejtoresha e “Institutit për Diasporën Bullgare dhe Trashëgiminë Kulturore Jashtë Vendit” pranë UniBIT-it. Ekspozita përfshinte dokumente, fotografi dhe dëshmi arkivore për rëndësinë e Ekzarkisë si institucion shpirtëror dhe kulturor në proceset e konsolidimit kombëtar.

Në kuadër të konferencës, delegacioni i UniBIT-it zhvilloi me mbështetjen e Ambasadës një sërë takimesh me përfaqësues të institucioneve kryesore kulturore dhe akademike në Shqipëri, përfshirë Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave dhe Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë. U diskutuan mundësitë për bashkëpunim të ardhshëm në fushën e kërkimit arkivor, dixhitalizimit dhe shkëmbimit të specialistëve. Takimi i punës me përfaqësuesit e Universitetit Mesdhetar në Tiranë ishte me fokus në projekte të përbashkëta arsimore.